Nên: Giải thích bản chất và công dụng của các khái niệm mới một cách trực giác, đơn giản nhất có thể, dựa trên sự liên tưởng tới những cái mà học sinh đã từng biết.
Không nên: Đưa ra các khái niệm mới bằng các định nghĩa hình thức, phức tạp, tối nghĩa.
Các khái niệm toán học quan trọng đều có mục đích và ý nghĩa khi chúng được tạo ra. Và không có một khái niệm toán học quan trọng nào mà bản thân nó quá khó đến mức không thể hiểu được. Nó chỉ trở nên quá khó trong hai trường hợp: 1) người học chưa có đủ kiến thức chuẩn bị trước khi học khái niệm đó; 2) nó được giải thích một cách quá hình thức, rắm rối khó hiểu. Trong trường hợp thứ nhất, người học phải được hướng tới học những kiến thức chuẩn bị (ví dụ như trước khi học về các quá trình ngẫu nhiên phải có kiến thức cơ sở về xác suất và giải tích). Trong trường hợp thứ hai, lỗi thuộc về người dạy học và người viết sách dùng để học.
Read the rest of this entry »
(updated: 03/Jul/2009)
Nên: Dạy những cái cơ bản nhất, nhiều công dụng nhất
Không nên: Mất nhiều thời giờ vào những thứ ít hoặc không dùng đến
Trên đời có rất nhiều cái để học, trong khi thời gian và sức lực của chúng ta có hạn, và bởi vậy chúng ta luôn phải lựa chọn xem nên học (hay dạy học) cái gì. Nếu chúng ta phung phí quá nhiều thời gian vào những cái ít công dụng (hoặc thậm chí phản tác dụng, ví dụ như những lý thuyết về chính trị hay kinh tế trái ngược với thực tế), thì sẽ không còn đủ thời gian để học (hay dạy học) những cái quan trọng hơn, hữu ích hơn.
Read the rest of this entry »
Nên: Dạy và kiểm tra kiến thức học sinh theo lối “học để hiểu”
Không nên: Tạo cho học sinh thói quen học vẹt, chỉ nhớ mà không hiểu
Các nhà giáo dục học và thần kinh học trên thế giới đã làm nhiều phân tích và thí nghiệm cho thấy, khi bộ óc con người “hiểu” một cái gì đó (tức là có thể “make sense” cái đó, liên tưởng được với những kiến thức và thông tin khác đã có sẵn trong não) thì dễ nhớ nó (do thiết lập được nhiều “dây nối” liên quan đến kiến thức đó trong mạng thần kinh của não — một neuron thần kinh có thể có hàng chục nghìn dây nối đến các neuron khác), còn khi chỉ cố nhồi nhét các thông tin riêng lẻ vào não (kiểu học vẹt) mà không liên hệ được với các kiến thức khác đã có trong não, thì thông tin đó rất khó nhớ, dễ bị não đào thải.
Read the rest of this entry »
Trong loạt bài này, tôi sẽ viết dần một số quan điểm của tôi về những điều nên và không nên trong giảng dạy. Những quan điểm này được rút ra từ kinh nghiệm bản thân, việc nghiên cứu các liệu về giáo dục, sự trao đổi với đồng nghiệp và sinh viên, và những suy nghĩ để làm sao dạy học tốt hơn. Tất nhiên có những quan điểm của tôi có thể còn phiến diện. Xin mời mọi người trao đổi, viết lên những quan điểm và kinh nghiệm của mình.
Tôi sẽ chủ yếu nói về việc dạy toán, tuy rằng nhiều điểm áp dụng được cho hầu hết các môn học khác. Tôi sẽ dùng từ “giảng viên” để chỉ cả giảng viên đại học lẫn giáo viên phổ thông, từ “học sinh” (student) để chỉ học sinh sinh viên hay học viên ở mọi cấp học, từ phổ thông cho đến sau đại học. Tôi viết không theo thứ tự đặc biệt nào.
Nên: Thỉnh thoảng thay đổi môn dạy nếu có thể. Nếu dạy một môn nhiều lần, thì cải tiến thường xuyên phương pháp và nội dung dạy môn đó.
Không nên: Dạy mãi năm này qua năm khác một môn, với giáo trình nhiều năm không thay đổi.
Read the rest of this entry »
Hội đồng xét duyệt chức danh GS ngành toán ở VN mới được lập lại trong năm nay, gồm có 11 thành viên, là các GS sau:
* Hà Huy Khoái (chủ tịch hội đồng, cựu viện trưởng Viện Toán)
* Trần Văn Nhung (tổng thư ký hội đồng học hàm chung của các ngành)
* Đào Trọng Thi (cựu giám đốc ĐHQGHN)
* Ngô Việt Trung (viện trưởng Viện Toán)
* Phạm Kỳ Anh (ĐHQGHN)
* Phan Quốc Khánh (ĐHQG TPHCM)
* Lê Tuấn Hoa (viện toán, và là chủ tịch HTH VN)
* Đỗ Đức Thái (ĐHSPHN)
* Nguyễn Hữu Dư (phó hiệu trưởng ĐHTN, ĐHQGHN)
* Dương Minh Đức (ĐHQG TPHCM)
* Nguyễn Văn Mậu (cựu hiệu trưởng ĐHTN, ĐHQGHN)
Các thành viên trong hội đồng chủ yếu là do Ban chấp Hành HTH VN đề cử (bỏ phiếu tín nhiệm) và sau đó Bộ GD-ĐT phê duyệt. Danh sách này có tính đến chuyện phân bổ về mặt địa lý, để cho khỏi có một đơn vị nào có quá nhiều thành viên trong hội đồng.
Một vài bình luận:
Read the rest of this entry »
Việc đánh giá các giảng viên đại học, cũng như mọi nhân viên cán bộ khác từ người gác cổng cho đến tổng thống, là một việc cần thiết và xảy ra thường xuyên trên thế giới. Vấn đề là đánh giá làm sao cho hiệu quả và đúng thực chất. Các giảng viên đại học ở Việt Nam được đánh giá cuối năm 2009 theo một mẫu đánh giá của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo ban hành. Mẫu hiện tại còn có nhiều bất cập như: coi nhẹ về khoa học và chuyên môn, nặng về hình thức và số lượng mà nhẹ về nội dung chất lượng, v.v. Để đại học Việt Nam hướng tới hội nhập thế giới và đẳng cấp quốc tế, cần phải đổi mới các cơ chế chính sách sao cho phù hợp, trong đó có việc đổi mới cách đánh giá giảng viên đại học.
Read the rest of this entry »
June 14th, 2009
3:35 pm
Photos
Copyleft: I contribute these pictures from my garden to the public domain.
Click on the pictures to see the original resolution (7megapixel)
So pure and tender …
Read the rest of this entry »
